محمد عارف اسپناقچى پاشازاده

138

انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )

زيرا در افساد ينگىچرىها او هم مدخليتى داشته است . در روز نهم ديوان بسيار باشكوهى ترتيب گرديد . حضرت شاهزاده ماليات ولايت خود را ادا نموده ، از براى اجازت به عودت دست بوسيد . روز دهم ، ديوان مجللى ترتيب شد . ايلچى مسكو آمده ، دست بوسيد و عرض عبوديت نمود . هديه اين سفير پوست‌هاى گرانبهاى سمور و وشق و روباه سياه و دندان‌هاى ماهى و يك دندان سياه ماهى و بازهاى شكارى بزرگ عجيب و غريبى بود . روز يازدهم ديوان شد . قاضى ادرنه ، قاضى اسلامبول نصب گرديد و قضاوت بروسه به شجاع خليفه زاده داده شد ، و قضاوت ادرنه به اعلم العلماء المتبحرين به افضل الفضلاء المتأخرين كمال پاشا زاده منشور گرديد . روز دوازدهم ديوان شد . پيرى پاشا عفو و مخلع و در وزارت تحت القبّه ابقا گرديد و در ديوان نشست و تدابير متعلقه به امور مشرق زمين را به عرض رسانيد . حكم شد كه حضرت شاهزاده ، چند روز توقف فرموده ، به مركز حكومت خودشان نروند و لله‌اش قاسم چلبى و وزيرش سنان بيگ را به ديوان احضار نموده حساب‌هاى مداخل و مخارج ولايتى شاهزاده تدقيق و رؤيت گرديده ، عرض شود . در نصف شب پانزدهم بوزه‌خانه واقعهء در جوار بدستان آتش گرفته به اطراف سرايت كرد و دائرهء حريق وسعت يافته تا حمام گدگ احمد پاشا ، هر چه دكان و خانه و ساير مستقلات بود ، طعمهء آتش گشت . وقت ظهر بود كه به هزار زحمت اطرافش بريده جلوش گرفتند و از براى ظهور اين حادثهء عظمى ، ديوان نشد ؛ زيرا تمام ديوانيان و لشكر ، مشغول خاموش كردن اين حريق خانمانسوز بودند . روز شانزدهم ديوان شد . على الترتيب شرفياب شدند ؛ پيرى پاشا باز احضار گرديده ، بعد از تلقى پارهء فرمايشات ، باز به ديوان آمده ، محاسبهء ولايتى حضرت شاهزاده را رؤيت نموده ، فذلكه‌اش تقديم حضور كردند . و نظام الدين هم در همين روز بار يافته ، دست بوسيد ، و حكم شد ديوانيان به محل حريق رفته ، خسارت حريق را دفتر كرده ، به عرض رسانند و به تقصير اينكه زودتر به كماخ نرفته ، فائق بيگ حاكم سيواس از حكومت معزول شد . و حكم شد كه سنان پاشا بيگ اردو به مشرق زمين برود . در روز هفدهم ، ديوان شد . ديوانيان به ترتيب شرفياب حضور شدند . محمد بيگ بن سنان پاشا كه محبوس بود ، از حبس عفو گرديد . چون خفيه نويس بدكارى حاكم قره‌سى را عرض كرده بود ، معزول شد . روز هجدهم باز ديوان شد . اركان دولت على الترتيب شرفياب شدند . مقرر شد كه سنان پاشا از راه بالا داخل گرجستان شده ، بتازد . باز وزراى دفاتر و آقاى ينگىچريان به بدستان رفته ، مشغول تحرير اشياء و اموال و املاك سوخته شدند . روز بيستم كه پنج‌شنبه بود ، ديوان شد . پاشايان و ساير ديوانيان كه در بدستان مشغول تفتيش و تحرير ضايعات حريق بودند ، احضار به ديوان گرديدند و احوال ممالك شرقيه